Της Ματίνας Παπαχριστούδη - HOT DOC
«Τα οφέλη της ψηφιακής τηλεόρασης είναι τεράστια, άριστος ήχος, καλύτερη εικόνα στην τηλεοπτική οθόνη». Αυτό διαφημιστικό σλόγκαν, άρχισε να μεταδίδεται σταδιακά την τελευταία 10ετία, όσο πλησιάζουμε προς την τελική ψηφιακή μετάβαση της τηλεόρασης θα το ακούμε μονότονα. Μέχρι να γίνει η άποψη μας. Σε αυτό το μοτίβο εξάλλου στηρίζεται η παγκόσμια καμπάνια της ψηφιοποίησης του τηλεοπτικού σήματος που για τις περισσότερες χώρες της δύσης είτε ολοκληρώθηκε είτε βαίνει προς ολοκλήρωση.
Είναι όμως έτσι;
Το παρελθόν της τηλεοπτικής μετάβασης σε παγκόσμιο επίπεδο και κυρίως το μέλλον δείχνει πως όλα είναι καθαρά θέμα οικονομίας, και κερδών για τις παγκόσμιες εταιρίες τεχνολογίας και τις τηλεπικοινωνίες.
Στη χώρα μας τις επόμενες μέρες, στις 20 Ιουλίου, στις 3.00 τα ξημερώματα, σβήνει το αναλογικό σήμα των ιδιωτικών καναλιών πανελλαδικής και περιφερειακής εμβέλειας. Στις 17 Αυγούστου θα ακολουθήσει το σβήσιμο των κρατικών καναλιών της ΕΡΤ. Από τον Υμηττό η τηλεόραση θα εκπέμπει μόνο ψηφιακά, η πρόσβαση στην αναλογική λήψη της Τν θα παρέχεται μόνο από το κέντρο εκπομπής στην Πάρνηθα. Πρακτικά για το τηλεοπτικό κοινό, περίπου 1.050.000 νοικοκυριά στην Αττική, ένα κοινό εν δυνάμει 3 εκατομμυρίων πολιτών, που είτε λαμβάνουν σήμα μόνο από τον Υμηττό (περίπου 150 χιλιάδες) είτε έχουν στραμμένες τις κεραίες τους στον Υμηττό (περίπου 700.000 νοικοκυριά), για να συνεχίσουν να βλέπουν τηλεόραση πρέπει ή να αγοράσουν ψηφιακό αποκωδικοποιητή ή να διαθέτουν-αγοράσουν τηλεοπτική συσκευή νέας τεχνολογίας. Εννοείται πως κάθε συσκευή σε κάθε σπίτι θέλει τον δικό της ξεχωριστό αποκωδικοποιητή. Εναλλακτικά, όποιος δεν έχει ή δεν θέλει ψηφιακή τηλεόραση θα πρέπει να στρέψει την κεραία του προς την Πάρνηθα.
Γελοίο, τουλάχιστον, επιχείρημα απ' όσους το υποστηρίζουν. Φανταζόμαστε πως σε μια πολυκατοικία με δεκάδες διαμερίσματα η συνεννόηση για μετακίνηση της κεραίας θα προκαλέσει χαριτωμένες συρράξεις. Έτσι, μετά τις 20 Ιουλίου οι κάτοικοι της Αττικής θα πρέπει να πληρώσουν ένα ξαφνικό «χαράτσι» για την ιδιωτική τηλεόραση. Από 20 ευρώ, όσο κοστίζει ο φθηνότερος αποκωδικοποιητής στην αγορά, έως και άγνωστο ποσό, εάν θέλουν να αλλάξουν τηλεοπτική συσκευή.
Σύμφωνα με τα στοιχεία που έδωσε η Digea στη δημοσιότητα,
υπολογίζεται πως θα αγοραστούν τρία εκατομμύρια τηλεοπτικές συσκευές! Αυτός ακριβώς ο αριθμός, 3 εκατομμύρια τηλεοπτικές συσκευές, καταγράφηκε κατά την ψηφιακή μετάβαση στην Πάτρα. Και η Αττική είναι πολύ μεγαλύτερη από την Πάτρα.
Αλλάζει η Τν, αλλάξουν οι έννοιες, η διαπλοκή μένει
Τη μετάβαση στην επίγεια ψηφιακή τηλεόραση υλοποιούν στη χώρα μας, σύμφωνα με τις τελευταίες αλλαγές στο θεσμικό πλαίσιο επί κυβέρνησης ΝΔ (Θόδωρος Ρουσόπουλος) και κυβέρνησης Παπανδρέου, οι «πάροχοι δικτύου». Στην περίπτωση μας η Digea., στην οποία συνασπίστηκαν από το 2008 και μετά οι μεγάλοι ιδιωτικοί τηλεοπτικοί σταθμοί Mega, ΑΝΤ1, Star, Alpha, ΣΚΑΙ, Alter και Τν Μακεδονία με ισόποσα ποσοστά μετοχών, η ΕΡΤ που εκ του νόμου διαθέτει άδεια παρόχου δικτύου, και μικρότεροι πάροχοι δικτύου που μπορούν να δραστηριοποιηθούν με μια απλή άδεια -μόλις 200 ευρώ στοιχίζει- από την Εθνική Επιτροπή Τηλεπικοινωνιών.
Μέχρι στιγμής ο μόνος πάροχος δικτύου για τα περιφερειακά κανάλια εκτός Αττικής είναι η Digital Union. Με τον γνωστό ελληνικό χαοτικό και διαπλεκόμενο τρόπο στη χώρα μας, σε αντίθεση με όλες τις άλλες χώρες της Ευρώπης, η ψηφιακή μετάβαση στηρίχθηκε σε ένα πλαίσιο κανόνων και όρων που τοποθετήθηκε με κοινή συμφωνία ιδιωτικών τηλεοπτικών σταθμών και της τότε κυβέρνησης της ΝΔ επί υπουργίας στο Επικρατείας του Θοδωρή Ρουσόπουλου, στο αμαρτωλό διαπλεκόμενο καθεστώς της ιδιωτικής Τν. Οι σταθμοί, χωρίς να έχουν λάβει ποτέ τους άδεια λειτουργίας, θα εξέπεμπαν ψηφιακό σήμα σε 23 σημεία της χώρας, σε συγκεκριμένες συχνότητες που καθόριζε η υπουργική απόφαση 21161/2008.
Από τότε μέχρι και το 2012, η τηλεοπτική αγορά καθόρισε και το ψηφιακό παιχνίδι. Για το μέλλον της τηλεόρασης. Κατά επιταγή της Ευρωπαϊκής ένωσης, στις αρχές του 2012, ψηφίζεται ο νόμος 4070/2012 για τις ηλεκτρονικές επικοινωνίες. Καμία σχέση με τη λειτουργία των τηλεοπτικών σταθμών. Κι όμως. Ο άγνωστος σχετικά αυτός νόμος από το υπουργείο Μεταφορών καθορίζει τις βάσεις της ψηφιακής τηλεόρασης για τα επόμενα 20 χρόνια.
Ο όρος τηλεοπτικό κανάλι πρακτικά δεν υφίσταται. Με απλά λόγια, οι σταθμοί που εκπέμπουν πρόγραμμα -«περιεχόμενο», σύμφωνα με τη νέα θεσμική ορολογία- θα πρέπει να διαθέτουν χωρητικότητα στα UHF δηλαδή τις παλιές μας γνωστές συχνότητες. Μόνο που στην ψηφιακή τηλεόραση σε μια συχνότητα «χωράνε» πλέον 4 τηλεοπτικά προγράμματα πανελλαδικής εμβέλειας και 6 προγράμματα περιφερειακής εμβέλειας. Οι ψηφιακές συχνότητες, ως «σπάνιος πόρος», θα δημοπρατηθούν ή θα παραχωρηθούν για κάθε είδους υπηρεσίες. Τηλεοπτικές στους παρόχους δικτύου, ευρυζωνικές στους τηλεπικοινωνιακούς παρόχους, ραδιοφωνικές στους σταθμούς. Και τα γνωστά μας «κανάλια» απλώς θα υποχρεούνται να διαθέτουν άδεια «περιεχομένου», με βάση συγκεκριμένα κριτήρια, από το Εθνικό Συμβούλιο Ραδιοτηλεόρασης και να νοικιάζουν χωρητικότητα στις ψηφιακές συχνότητες που θα έχουν αγοράσει από το κράτος οι πάροχοι δικτύου.
Μαγικό; Με αυτό τον τρόπο καταργήθηκε η παραδοσιακή υποχρέωση των σταθμών να διαθέτουν τηλεοπτικές άδειες και η διαπλοκή αναβαθμίστηκε σε επίπεδο πολυμετοχικών οργανισμών. Γιατί στη Digea, που λειτουργεί ήδη ως κυρίαρχη στη νέα ψηφιακή αγορά της Τν, συνυπάρχουν ως μέτοχοι τα παραδοσιακά κλασικά μας κανάλια. Των συμφερόντων των παραδοσιακών εκδοτικών οργανισμών. Δηλαδή
