Παραμένει ένα μεγάλο ερώτημα με πολλές πτυχές, το πώς μια ακροδεξιά οργάνωση με σαφείς ναζιστικές αναφορές (βλ. έμβλημα, πρακτικές, λόγος κλπ.), η οποία πριν λίγα χρόνια βρισκόταν μεταξύ φθοράς και αφθαρσίας φαντάζοντας ως γραφική στα μάτια του μέσου ψηφοφόρου, παίζει αυτήν τη στιγμή κεντρικό πολιτικό ρόλο, καθορίζοντας ακόμη και την πολιτική ατζέντα των εκλογών. Προφανώς, τίποτα δεν είναι τυχαίο, πόσο μάλλον όταν λίγες ως μηδαμινές είναι οι δομικές αλλαγές στην οργάνωση, με τη θέση του γενικού γραμματέα να παραμένει ακλόνητη από την ίδρυση της, με την οικογένεια του να τον πλαισιώνει στοργικά και διαθέτοντας μέλη αμφιβόλου ευστροφίας. Ας αναζητήσουμε λοιπόν ορισμένες εξηγήσεις αναλύοντας τις κοινωνικές διεργασίες που μας έφτασαν σε αυτό το σημείο.
Αυτό που ζούμε είναι ένα πλέγμα σχέσεων ή μάλλον «μη σχέσεων», διαρρηγμένων από αυτά που μαθαίνουμε ή μας μαθαίνουν ψάχνοντας είτε ένα νόημα είτε μια βαλβίδα εκτόνωσης για ό,τι μας περιβάλλει. Για παράδειγμα, η τηλεόραση δεν είναι απλά ένα χαλαρωτικό για να τρως αργά το φαγητό σου, αλλά ένας δίαυλος εκπαίδευσης για το πώς να ζεις και πώς να σκέφτεσαι. Η έλλειψη χώρων, όπου θα μπορούσαμε να συνυπάρχουμε με τους γείτονες, δεν ορίζει απλώς τη μοναξιά των μεγαλουπόλεων, αλλά δημιουργεί μια πραγματικότητα εγκαθιδρυμένη από την οποία δύσκολα κανείς ξεφεύγει. Μένει η επιλογή επιβεβλημένων ρόλων στους οποίους καταλήγει ο καθένας και η καθεμία για να μην αποκλειστεί κοινωνικά ή απλώς για να επιβιώσει. Δίπλα στα πατροπαράδοτα πρότυπα του ισχυρού άνδρα, της γόνιμης γυναίκας, της δεμένης οικογένειας κλπ., εμφανίστηκε δυναμικά το lifestyle στη δεκαετία του ’90, τελικά όχι για να τα ακυρώσει, αλλά για να τα ενισχύσει. Πλέον δεν ταιριάζει μια αρτηριοσκληρωτική εικόνα στους σύγχρονους χαρακτήρες, αλλά με αργά βήματα όλα αποκτούν μια ελαστικότητα χωρίς να αλλάζει η αλλοτριωμένη υπόστασή τους. Ο ακροδεξιός πολιτικός που εμφανίζεται αξιόπιστος, ο χωμένος σε σκάνδαλα ακλόνητος δημοσιογράφος που μιλάει την γλώσσα του δρόμου, η γυναίκα-γιάπισσα η οποία αποκτά επιτέλους την ανεξαρτησία της ή ο γκέι που συντηρητικοποιείται και γίνεται αποδεκτός αποτελούν νέες μορφές παλιών συμπεριφορών και τρόπων ζωής.
Φαντάζουν όλα αυτά τόσο περίπλοκα που η καθημερινή μας γλώσσα αδυνατεί να αντιπαρατεθεί μαζί τους. Ζούμε πλέον την εποχή της καθιέρωσης της ατάκας και της φρασεολογίας που είναι κενή από νοήματα, αλλά πληθωρική από υπόρρητες σημασίες. Από έλλειψη σοβαροφάνειας μπορεί να έβριθαν τα περιοδικά του Κωστόπουλου, οι μεταμεσονύκτιες trash εκπομπές και οι ραδιοφωνικές συζητήσεις του Γεωργίου με αγνώστους, αλλά οι ίδιοι οι εμπνευστές αυτών των επικοινωνιακών μέσων διεκδικούσαν μια σοβαρή άποψη για όλα.
Η πέρασή τους ήταν μαζική και η μόδα φάνταζε πιο αθώα και παραλυτική από ποτέ. Οι ατακαδόρικες φράσεις αντικαθιστούσαν τις εμπεριστατωμένες απόψεις, οι διαφημίσεις κατέλυαν κάθε είδους φαντασία, τα εμπορεύματα κατανάλωναν ανθρώπους και όλα κυλούσαν αντεστραμμένα. Ένα «αθώο» ανέκδοτο για τους Αλβανούς επισφράγιζε έναν αδήλωτο ρατσισμό, η αναπαραγωγή κοινοτυπιών εμφανιζόταν ως ψαγμένη άποψη και η πανεπιστημιακή κατάρτιση σε έναν μόνο τομέα παρήγαγε στενομυαλιά. Ορίστε λοιπόν η νέα εποχή της έλλειψης κριτικού πνεύματος και της μίας και μοναδικής αλήθειας πώς τίποτα δεν αλλάζει, οπότε δεν αξίζει να προσπαθεί κανείς για κάτι. Μια κυνική θέση που εύκολα φτάνει στο επόμενο στάδιο της εχθρικής στάσης προς οτιδήποτε εκπροσωπεί το ριζοσπαστικό ή προς οποιουσδήποτε αλλάζουν με την παρουσία τους την κατεστημένη πραγματικότητα, (βλ. ξένους).
Η κουλτούρα της ημιμάθειας και της αναζήτησης νέων σωτήρων έπαιρνε σάρκα και οστά. Κάτι όμως έλειπε,
