Και το σήμερα δεν είναι στιγμιαίο αδίκημα, σαν το περίφημο κολπάκι του καραμανλή για τα χουντικά εγκλήματα. Οι εκλογές δεν είναι η φωτογραφία μιας στιγμής όπως ισχυρίζονται πολλοί. Γιαυτό και έχω πάθει αυτόν τον έρωτα με τη λέξη αποκρυστάλλωση. Διότι δεν επιτρέπει να πετάμε στο παρελθόν τα σκατά που δεν μας αρέσουν και δεν βολεύουν τις φαντασιώσεις μας. Οι εκλογές είναι το καταστάλαγμα της εμπειρίας, των φαντασιώσεων και των προσδοκιών μιας κοινωνίας που επεκτείνονται από το παρελθόν μέχρι το μέλλον.
Το κείμενο είναι αρκετά μεγάλο, αλλά είναι αρκετά χωρισμένο γιαυτό και μπορείτε να το διαβάσετε σε συνέχειες.
Δώστης κλώτσο να γυρίσει…
Aς ξεκινήσουμε με τα ευκολάκια. Ο σύριζα έχασε την πρώτη θέση από τη νδ με μια διαφορά 2,5 ποσοστιαίων μονάδων δηλαδή πήρε σχεδόν 27% σε σχέση με το 29,5% της νδ. Έχει σημασία αυτή η διαφορά? Στην ουσία όχι μεγάλη. Ακόμα κι αν η σχέση ήταν αντεστραμμένη, ο σύριζα σε αυτό το πολιτικό σκηνικό δεν θα μπορούσε να σχηματίσει κυβέρνηση. Το ποσοστό της δημάρ ΠΦΚ (πρόεδρος φώτης κουβέλης) δεν ήταν αρκετό για να υπάρξει κυβέρνηση 151 βουλευτών, κάτι που σημαίνει πως θα έπρεπε να διαχειριστεί, πέρα από περσόνες τύπου ψαριανός (πρώην μπάχαλοπαραγωγός ραδιοφώνου, νυν βράχος της πολιτικής σταθερότητας και της κυβερνώσιμης σοβαρότητας) και δύο άλλες τρομακτικές προοπτικές.
α) Μια συμμαχία με το πασόκ που -ανεξάρτητα από το όνομα της (ψήφος ανοχής κι άλλες μπούρδες)- θα απονομιμοποιούσε πολύ τη δυναμική του σύριζα στην κοινωνία. Πως σκατά θα τιμωρήσεις ποινικά και φορολογικά τους κυβερνητικούς σου εταίρους που ευθύνονται για την κατάσταση που βρισκόμαστε, έτσι ώστε να μπορέσεις να κρατήσεις τον ηθικό λοφίσκο της “κοινωνικής δικαιοσύνης” και ο οποίος είναι κομβικό κομμάτι του 27% που σε ψήφισε?
β) μια συμμαχία με την καμμένος ΑΕ (Ανεξάρτητοι Έλληνες) η οποία θα ήταν ένα σχήμα με πιθανότητες παιδικής θνησιμότητας μεγαλύτερες κι από το 5ο παιδί φτωχής εργατικής οικογένειας του μάντσεστερ του 1820 . (δηλαδή πολύ κοντά στο 100%). Όπως και τα παιδιά που γεννιόνταν κατά λάθος, ο θάνατός του δεν θα ήταν το αποτέλεσμα μιας κακοτυχίας, αλλά η σίγουρη κατάληξη του υποσιτισμού που θα το είχαν καταδικάσει, προκειμένου να επιβιώσουν τα ικανότερα μέλη του νοικοκυριού.
Όσο μεγάλη κόκκινη μύτη κι αν φορούσε ο τσίπρας, όσο κι αν ήταν καλός επικοινωνιακός ζογκλέρ (και ευτυχώς δεν έχουμε καμία ένδειξη πως είναι), γνωρίζουμε πως η πιθανότητα να κυβερνήσεις με αυτούς του εταίρους θα ήταν μηδενική. Διότι όσο μεγαλύτερο μέρος του ριζοσπαστισμού του θα ήταν έτοιμος να θυσιάσει ο σύριζα, τόσο θα μειώνονταν οι πιθανότητες να καταφέρει μια κοινωνική αλλαγή που να προσφέρει διέξοδο στο κομμάτι εκείνο της κοινωνίας που τον υποστηρίζει και υποφέρει. Και τόσο περισσότερο η βρώμα του παλιού συστήματος θα μόλυνε ένα κυβερνητικό σχήμα που θα είχε το πασόκ σε ρόλο ενός παλιού μπάτλερ που γνωρίζει τα κόλπα του παλατιού πολύ καλύτερα από τον νεαρό φέρελπι καινούργιο κάτοικο.
Ο συνασπισμός, η μεγαλύτερη συνιστώσα του σύριζα, δεν είναι εντελώς έξω από το παλιό σύστημα. Κάτι που ισχύει και για όλα τα κόμματα της βουλής μέχρι ενός βαθμού. Μέχρι πέρσι η κυβερνώσα δημάρ ΠΦΚ ήταν μέλος του και η διάσπαση, παρότι δείχνει σαφώς πως ο τωρινός συνασπισμός δεν ήθελε σχέσεις με το παλιό σύστημα, δείχνει επίσης πως δεν ήταν μόνο το αντισυστημικό κορμοράνο, που ήθελαν οι οπαδοί του παναθηναϊκού να βάλουν στον κώλο του αλαβάνο.
…παραμύθι ν’ αρχινήσει
Αυτή η αδυναμία του σύριζα ανεξαρτήτως πρωτιάς, ήταν το αποτέλεσμα αυτής της αποκρυστάλλωσης κι όχι φυσικά μιας κάποιας κατάρας που δεν επιτρέπει στην όποια αριστερά να κυβερνήσει. Θα προσπαθήσω να δείξω πως το ποσοστό που πήρε ο σύριζας σε αυτές τις εκλογές, ήταν λίγο πολύ η οροφή της επιρροής που θα μπορούσε να έχει αυτή τη στιγμή. Και πως αντίθετα, το αντίπαλο στρατοπέδο έχει μια σχετική χαλαρότητα στην πλειοψηφία που θα συγκροτήσει.
Με λίγα λόγια ο θεός του σύριζας ήταν πολύ καλός μαζί του (άλλωστε μια φωτογραφία του φ.κρανιδιώτη με 200λέξεις από το καταστάλαγμα της σκέψης του, είναι αρκετά για να καταλάβουμε την θεία εύνοια), αλλά ακόμα και οι θεοί δεν μπορούν να κάνουν πολλά απέναντι στη βούληση μιας κοινωνίας. Και πως τα επικοινωνιακά λάθη του και η αμυντική επικοινωνιακή “δεξιά στροφή” των τελευταίων 10 ημερών ήταν μια μάλλον σχετικά αδιάφορη ποσότητα.
Το παρακάτω εξελάκι ήταν ένα ορνιθοσκάλισμα που ξεκίνησα από την 11η μάη αλλά ολοκλήρωσε με τα φρέσκα στοιχεία και το έκανε να διαβάζεται ο Eaglos. Κι ακόμα αναρωτιέμαι για ποιο λόγο διάολε η singular δεν μας δίνει τα στοιχεία σε μορφή που δεν μπορούμε να τα χρησιμοποιήσουμε (εκτός αν τα δίνει κι είμαι μαλάκας που δεν το βρήκα). Κατά τη δημιουργία αυτού του εξελακίου δεν έγιναν πειράματα πάνω σε ζώα και δεν ζημιώθηκε ο ελεύθερος χρόνος του eaglos καθώς τηρούμε αυστηρή εθελοντική πολιτική χρήσης εταιρικού χρόνου.
Η αποχή
Τι προσφέρει αυτό το εξελάκι. Για αρχή προσφέρει έναν υπολογισμό της αποχής. Επειδή θεωρώ πως είναι αδύνατο μια χώρα 11εκ κατοίκων να διαθέτει 10εκ ψηφοφόρους, προσπάθησα να πάρω τα στοιχεία της στατιστικής υπηρεσίας για να βγάλω ένα συμπέρασμα. Δυστυχώς τα στοιχεία του 2011 τα μαγειρεύουν ακόμα οπότε έμεινα με αυτά του 2001, που δεν είναι πολύ διαφορετικά ως σύνολα τουλάχιστον. Στην ελλάδα του 2001 ζούσαν 10εκ γαμιάδες και κάτι λιγότερο από 1εκ αραπάδες. Από αυτούς οι γαμιάδες κάτω των 18ετών που δεν ψηφίζουν είναι γύρω 2εκ, άρα οι πραγματικοί γαμιάδες ψηφοφόροι είναι γύρω στα 8εκ.
Με αυτό το στοιχείο λοιπόν η “πραγματική” αποχή το 2009 ήταν γύρω 11,7% (επίσημη 29%) τον μάη του 2012 γύρω στο 19% (επίσημη 35%) και τον ιούνη γύρω στο 22% (επίσημη 37,5%), ποσοστά όχι ιδιαίτερα μεγάλα. Σε πάρα πολλές χώρες της ευρώπης οι πολίτες είναι πιο “αδιάφοροι” για τις εκλογές απότι στην ελλάδα. Παρότι υπάρχει μια αρκετά μεγάλη αύξηση της αποχής σε σχέση με το 2009, αυτή η αποχή παραμένει σε λογικά επίπεδα. Αυτό για να έχουμε ένα μέτρο της αποχής και να μην μιλάμε με τα αισθησιακά νούμερα του 40% που εμφανίζουν τα επίσημα στοιχεία.
Επιπλέον αυτή η αποχή δεν είναι κατανεμημένη ομοιόμορφα. Στα αστικά κέντρα των σοβιέτ του σύριζα, η αύξηση της επίσημης αποχής είναι σχεδόν μηδενική και κινείται στα επίπεδα της μίας με τρεις ποσοστιαίες μονάδες σε κάθε αναμέτρηση. Αντίθετα πολύ μεγάλη αύξηση της αποχής παρατηρείται σε επαρχιακούς νομούς με μια ιδιαίτερη έφεση σε αυτούς που το πασόκ είχε πολύ μεγάλη πτώση τον μάη. Στη λάρισα, την άρτα και τα γιάννενα η επιπλέον αποχή των εκλογών του μάη ήταν ένα βαρβάτο ποσοστό 7 επιπλέον μονάδων, ενώ στην πράσινη κρήτη η αποχή εκτινάσεται από 7 μονάδες (ρέθυμνο) σε 9 και 10 (λασίθι, ηράκλειο). Στην πράσινη ηλία η αποχή τον μάη χτυπάει τιλτ στις 10μονάδες. Αντίθετα η αύξηση της αποχής τον ιούνη (σε σχέση με τον μάη) είναι πιο ομοιόμορφα κατανεμημένη μεταξύ 2-3 μονάδων σε όλη την ελλάδα.
Πολλοί έχουν αναφέρει την ανυπαρξία των κομματικών μηχανισμών που άλλες εποχές έκαναν πάρτι χρεώνοντας τον οσε και την ολυμπιακη και πως αυτή η ανυπαρξία, δυσκόλεψε τη μετακίνηση των ψηφοφόρων, ειδικά όσων αντιμετωπίζουν οικονομικά προβλήματα. Αλλά επειδή εγώ είμαι κακός άνθρωπος και δεν μου αρέσει να βρίσκω φθηνές δακρύβρεχτες δικαιολογίες, έχω μια ελαφρά διαφορετική ερμηνεία.
Η ανυπαρξία των κομματικών μηχανισμών πράγματι δυσκόλεψε την ψήφο των ετεροδημοτών, όμως οι εκλογές αυτές ήταν γνωστό πως θα πραγματοποιούνταν από τον φλεβάρη τουλάχιστον, κάτι που σημαίνει πως υπήρχε αρκετός χρόνος έτσι ώστε οι ετεροδημότες να φροντίσουν να ψηφίσουν στον τόπο που διαμένουν αν ενδιαφέρονταν γι’ αυτές κι ένιωθαν πως δεν θα είχαν τα χρήματα για να μετακινηθούν.
Άρα μου φαίνεται πιο σωστό να πούμε πως στους επαρχιακούς νομούς οι ψηφοφόροι δεν ένιωθαν πως διέθεταν επαρκή κίνητρα για να κινητοποιηθούν και να ψηφίσουν. Κάτι αρκετά περίεργο αν σκεφτούμε πως τόσο στην αριστερά, όσο και στη δεξιά οι εκλογές του μάη και του ιούνη σηματοδοτούνταν ως πολύ σημαντικά πολιτικά γεγονότα.
Μάλιστα σε διάφορα μέρη της ελλάδας, στις εκλογές του ιούνη σε σχέση με τον μάη, φάνηκε να κινητοποιήθηκαν ελαφρά περισσότεροι ψηφοφόροι της δεξιάς πολυκατοικίας παρά της “αριστερής”, που μάλλον συνολικά μειώθηκαν. Αυτό ισχύει και για μεγάλο κομμάτι των επαρχιακών νομών αλλά και για την Α αθήνας (και στο σύνολο των 5 περιφεριών της αττικής). Εξαίρεση αποτελούν οι νομοί της κρήτης
Τα μπλόκ
Σε αυτές τις εκλογές κυρίαρχο ρόλο έπαιξε το περιβόητο μνημόνιο, μια λέξη έννοια σχεδόν τοτέμ στην πολιτική στρατηγική όλων των κομμάτων. Η νδ το πασόκ, το λάος, η δημάρ και οι φιλελεύθεροι πρότειναν πρακτικά τη συνέχιση των πολιτικών του μνημονίου, ενώ το κκε, ο συριζα, η ανταρσύα και οι καμμένοι αε ζήτησαν την κατάργησή του. Αλλά στην ουσία αυτός ο διαχωρισμός μνημονιακών/αντιμνημονιακών, ήταν κάτι που περισσότερο έμπλεκε τους παραδοσιακούς διαχωρισμούς της αριστεράς/δεξιάς που είναι ακόμα οι κυρίαρχοι τρόποι όπου οι άνθρωποι αυτοπροσδιορίζονται ακόμα κι αν οι ίδιοι δεν το συνειδητοποιούν.
Το κείμενο είναι αρκετά μεγάλο, αλλά είναι αρκετά χωρισμένο γιαυτό και μπορείτε να το διαβάσετε σε συνέχειες.
Δώστης κλώτσο να γυρίσει…
Aς ξεκινήσουμε με τα ευκολάκια. Ο σύριζα έχασε την πρώτη θέση από τη νδ με μια διαφορά 2,5 ποσοστιαίων μονάδων δηλαδή πήρε σχεδόν 27% σε σχέση με το 29,5% της νδ. Έχει σημασία αυτή η διαφορά? Στην ουσία όχι μεγάλη. Ακόμα κι αν η σχέση ήταν αντεστραμμένη, ο σύριζα σε αυτό το πολιτικό σκηνικό δεν θα μπορούσε να σχηματίσει κυβέρνηση. Το ποσοστό της δημάρ ΠΦΚ (πρόεδρος φώτης κουβέλης) δεν ήταν αρκετό για να υπάρξει κυβέρνηση 151 βουλευτών, κάτι που σημαίνει πως θα έπρεπε να διαχειριστεί, πέρα από περσόνες τύπου ψαριανός (πρώην μπάχαλοπαραγωγός ραδιοφώνου, νυν βράχος της πολιτικής σταθερότητας και της κυβερνώσιμης σοβαρότητας) και δύο άλλες τρομακτικές προοπτικές.
α) Μια συμμαχία με το πασόκ που -ανεξάρτητα από το όνομα της (ψήφος ανοχής κι άλλες μπούρδες)- θα απονομιμοποιούσε πολύ τη δυναμική του σύριζα στην κοινωνία. Πως σκατά θα τιμωρήσεις ποινικά και φορολογικά τους κυβερνητικούς σου εταίρους που ευθύνονται για την κατάσταση που βρισκόμαστε, έτσι ώστε να μπορέσεις να κρατήσεις τον ηθικό λοφίσκο της “κοινωνικής δικαιοσύνης” και ο οποίος είναι κομβικό κομμάτι του 27% που σε ψήφισε?
β) μια συμμαχία με την καμμένος ΑΕ (Ανεξάρτητοι Έλληνες) η οποία θα ήταν ένα σχήμα με πιθανότητες παιδικής θνησιμότητας μεγαλύτερες κι από το 5ο παιδί φτωχής εργατικής οικογένειας του μάντσεστερ του 1820 . (δηλαδή πολύ κοντά στο 100%). Όπως και τα παιδιά που γεννιόνταν κατά λάθος, ο θάνατός του δεν θα ήταν το αποτέλεσμα μιας κακοτυχίας, αλλά η σίγουρη κατάληξη του υποσιτισμού που θα το είχαν καταδικάσει, προκειμένου να επιβιώσουν τα ικανότερα μέλη του νοικοκυριού.
Όσο μεγάλη κόκκινη μύτη κι αν φορούσε ο τσίπρας, όσο κι αν ήταν καλός επικοινωνιακός ζογκλέρ (και ευτυχώς δεν έχουμε καμία ένδειξη πως είναι), γνωρίζουμε πως η πιθανότητα να κυβερνήσεις με αυτούς του εταίρους θα ήταν μηδενική. Διότι όσο μεγαλύτερο μέρος του ριζοσπαστισμού του θα ήταν έτοιμος να θυσιάσει ο σύριζα, τόσο θα μειώνονταν οι πιθανότητες να καταφέρει μια κοινωνική αλλαγή που να προσφέρει διέξοδο στο κομμάτι εκείνο της κοινωνίας που τον υποστηρίζει και υποφέρει. Και τόσο περισσότερο η βρώμα του παλιού συστήματος θα μόλυνε ένα κυβερνητικό σχήμα που θα είχε το πασόκ σε ρόλο ενός παλιού μπάτλερ που γνωρίζει τα κόλπα του παλατιού πολύ καλύτερα από τον νεαρό φέρελπι καινούργιο κάτοικο.
Ο συνασπισμός, η μεγαλύτερη συνιστώσα του σύριζα, δεν είναι εντελώς έξω από το παλιό σύστημα. Κάτι που ισχύει και για όλα τα κόμματα της βουλής μέχρι ενός βαθμού. Μέχρι πέρσι η κυβερνώσα δημάρ ΠΦΚ ήταν μέλος του και η διάσπαση, παρότι δείχνει σαφώς πως ο τωρινός συνασπισμός δεν ήθελε σχέσεις με το παλιό σύστημα, δείχνει επίσης πως δεν ήταν μόνο το αντισυστημικό κορμοράνο, που ήθελαν οι οπαδοί του παναθηναϊκού να βάλουν στον κώλο του αλαβάνο.
…παραμύθι ν’ αρχινήσει
Αυτή η αδυναμία του σύριζα ανεξαρτήτως πρωτιάς, ήταν το αποτέλεσμα αυτής της αποκρυστάλλωσης κι όχι φυσικά μιας κάποιας κατάρας που δεν επιτρέπει στην όποια αριστερά να κυβερνήσει. Θα προσπαθήσω να δείξω πως το ποσοστό που πήρε ο σύριζας σε αυτές τις εκλογές, ήταν λίγο πολύ η οροφή της επιρροής που θα μπορούσε να έχει αυτή τη στιγμή. Και πως αντίθετα, το αντίπαλο στρατοπέδο έχει μια σχετική χαλαρότητα στην πλειοψηφία που θα συγκροτήσει.
Με λίγα λόγια ο θεός του σύριζας ήταν πολύ καλός μαζί του (άλλωστε μια φωτογραφία του φ.κρανιδιώτη με 200λέξεις από το καταστάλαγμα της σκέψης του, είναι αρκετά για να καταλάβουμε την θεία εύνοια), αλλά ακόμα και οι θεοί δεν μπορούν να κάνουν πολλά απέναντι στη βούληση μιας κοινωνίας. Και πως τα επικοινωνιακά λάθη του και η αμυντική επικοινωνιακή “δεξιά στροφή” των τελευταίων 10 ημερών ήταν μια μάλλον σχετικά αδιάφορη ποσότητα.
Το παρακάτω εξελάκι ήταν ένα ορνιθοσκάλισμα που ξεκίνησα από την 11η μάη αλλά ολοκλήρωσε με τα φρέσκα στοιχεία και το έκανε να διαβάζεται ο Eaglos. Κι ακόμα αναρωτιέμαι για ποιο λόγο διάολε η singular δεν μας δίνει τα στοιχεία σε μορφή που δεν μπορούμε να τα χρησιμοποιήσουμε (εκτός αν τα δίνει κι είμαι μαλάκας που δεν το βρήκα). Κατά τη δημιουργία αυτού του εξελακίου δεν έγιναν πειράματα πάνω σε ζώα και δεν ζημιώθηκε ο ελεύθερος χρόνος του eaglos καθώς τηρούμε αυστηρή εθελοντική πολιτική χρήσης εταιρικού χρόνου.
Η αποχή
Τι προσφέρει αυτό το εξελάκι. Για αρχή προσφέρει έναν υπολογισμό της αποχής. Επειδή θεωρώ πως είναι αδύνατο μια χώρα 11εκ κατοίκων να διαθέτει 10εκ ψηφοφόρους, προσπάθησα να πάρω τα στοιχεία της στατιστικής υπηρεσίας για να βγάλω ένα συμπέρασμα. Δυστυχώς τα στοιχεία του 2011 τα μαγειρεύουν ακόμα οπότε έμεινα με αυτά του 2001, που δεν είναι πολύ διαφορετικά ως σύνολα τουλάχιστον. Στην ελλάδα του 2001 ζούσαν 10εκ γαμιάδες και κάτι λιγότερο από 1εκ αραπάδες. Από αυτούς οι γαμιάδες κάτω των 18ετών που δεν ψηφίζουν είναι γύρω 2εκ, άρα οι πραγματικοί γαμιάδες ψηφοφόροι είναι γύρω στα 8εκ.
Με αυτό το στοιχείο λοιπόν η “πραγματική” αποχή το 2009 ήταν γύρω 11,7% (επίσημη 29%) τον μάη του 2012 γύρω στο 19% (επίσημη 35%) και τον ιούνη γύρω στο 22% (επίσημη 37,5%), ποσοστά όχι ιδιαίτερα μεγάλα. Σε πάρα πολλές χώρες της ευρώπης οι πολίτες είναι πιο “αδιάφοροι” για τις εκλογές απότι στην ελλάδα. Παρότι υπάρχει μια αρκετά μεγάλη αύξηση της αποχής σε σχέση με το 2009, αυτή η αποχή παραμένει σε λογικά επίπεδα. Αυτό για να έχουμε ένα μέτρο της αποχής και να μην μιλάμε με τα αισθησιακά νούμερα του 40% που εμφανίζουν τα επίσημα στοιχεία.
Επιπλέον αυτή η αποχή δεν είναι κατανεμημένη ομοιόμορφα. Στα αστικά κέντρα των σοβιέτ του σύριζα, η αύξηση της επίσημης αποχής είναι σχεδόν μηδενική και κινείται στα επίπεδα της μίας με τρεις ποσοστιαίες μονάδες σε κάθε αναμέτρηση. Αντίθετα πολύ μεγάλη αύξηση της αποχής παρατηρείται σε επαρχιακούς νομούς με μια ιδιαίτερη έφεση σε αυτούς που το πασόκ είχε πολύ μεγάλη πτώση τον μάη. Στη λάρισα, την άρτα και τα γιάννενα η επιπλέον αποχή των εκλογών του μάη ήταν ένα βαρβάτο ποσοστό 7 επιπλέον μονάδων, ενώ στην πράσινη κρήτη η αποχή εκτινάσεται από 7 μονάδες (ρέθυμνο) σε 9 και 10 (λασίθι, ηράκλειο). Στην πράσινη ηλία η αποχή τον μάη χτυπάει τιλτ στις 10μονάδες. Αντίθετα η αύξηση της αποχής τον ιούνη (σε σχέση με τον μάη) είναι πιο ομοιόμορφα κατανεμημένη μεταξύ 2-3 μονάδων σε όλη την ελλάδα.
Πολλοί έχουν αναφέρει την ανυπαρξία των κομματικών μηχανισμών που άλλες εποχές έκαναν πάρτι χρεώνοντας τον οσε και την ολυμπιακη και πως αυτή η ανυπαρξία, δυσκόλεψε τη μετακίνηση των ψηφοφόρων, ειδικά όσων αντιμετωπίζουν οικονομικά προβλήματα. Αλλά επειδή εγώ είμαι κακός άνθρωπος και δεν μου αρέσει να βρίσκω φθηνές δακρύβρεχτες δικαιολογίες, έχω μια ελαφρά διαφορετική ερμηνεία.
Η ανυπαρξία των κομματικών μηχανισμών πράγματι δυσκόλεψε την ψήφο των ετεροδημοτών, όμως οι εκλογές αυτές ήταν γνωστό πως θα πραγματοποιούνταν από τον φλεβάρη τουλάχιστον, κάτι που σημαίνει πως υπήρχε αρκετός χρόνος έτσι ώστε οι ετεροδημότες να φροντίσουν να ψηφίσουν στον τόπο που διαμένουν αν ενδιαφέρονταν γι’ αυτές κι ένιωθαν πως δεν θα είχαν τα χρήματα για να μετακινηθούν.
Άρα μου φαίνεται πιο σωστό να πούμε πως στους επαρχιακούς νομούς οι ψηφοφόροι δεν ένιωθαν πως διέθεταν επαρκή κίνητρα για να κινητοποιηθούν και να ψηφίσουν. Κάτι αρκετά περίεργο αν σκεφτούμε πως τόσο στην αριστερά, όσο και στη δεξιά οι εκλογές του μάη και του ιούνη σηματοδοτούνταν ως πολύ σημαντικά πολιτικά γεγονότα.
Μάλιστα σε διάφορα μέρη της ελλάδας, στις εκλογές του ιούνη σε σχέση με τον μάη, φάνηκε να κινητοποιήθηκαν ελαφρά περισσότεροι ψηφοφόροι της δεξιάς πολυκατοικίας παρά της “αριστερής”, που μάλλον συνολικά μειώθηκαν. Αυτό ισχύει και για μεγάλο κομμάτι των επαρχιακών νομών αλλά και για την Α αθήνας (και στο σύνολο των 5 περιφεριών της αττικής). Εξαίρεση αποτελούν οι νομοί της κρήτης
Τα μπλόκ
Σε αυτές τις εκλογές κυρίαρχο ρόλο έπαιξε το περιβόητο μνημόνιο, μια λέξη έννοια σχεδόν τοτέμ στην πολιτική στρατηγική όλων των κομμάτων. Η νδ το πασόκ, το λάος, η δημάρ και οι φιλελεύθεροι πρότειναν πρακτικά τη συνέχιση των πολιτικών του μνημονίου, ενώ το κκε, ο συριζα, η ανταρσύα και οι καμμένοι αε ζήτησαν την κατάργησή του. Αλλά στην ουσία αυτός ο διαχωρισμός μνημονιακών/αντιμνημονιακών, ήταν κάτι που περισσότερο έμπλεκε τους παραδοσιακούς διαχωρισμούς της αριστεράς/δεξιάς που είναι ακόμα οι κυρίαρχοι τρόποι όπου οι άνθρωποι αυτοπροσδιορίζονται ακόμα κι αν οι ίδιοι δεν το συνειδητοποιούν.
Το μνημόνιο αποτελεί τον ορισμό της δεξιάς νεοφιλελεύθερης πολιτικής. Αντίθετα η άρνησή του δεν εκφράζει απαραίτητα μια “αριστερή” πολιτική πρόταση. Χαρακτηριστικό παράδειγμα το κόμμα του καμμένου ΑΕ, όπου πρακτικά προτείνεται η κατάργηση του μνημονίου, αλλά ταυτόχρονα οι πολιτικές που προτείνει συνεχίζουν να είναι φιλελεύθερες και δεξιές, στο μήκος κύματος του νδουλικου ζαππείου 
πρακτικά λοιπόν χώρισα τα κόμματα σε δύο μπλοκ. Στο δεξιό έβαλα τη νδ, το λαος, τους ΑΕ, και τους φιλελεύθερους, και τα χρυσά αυγά, ενώ στο αριστερό τον συριζα, το κκε, το πασοκ, τη δημαρ, την ανταρσύα, τους οικολόγους και την κοινωνική συμφωνία. Επίσης στα σύνολα πρόσθεσα και τις εκλογές του 2007 τις οποίες θεωρώ κομβικές για την αποκρυστάλλωση της ελληνικής κοινωνίας, διότι εκφράζουν τα όρια ενός σαφούς δεξιού αμοραλιστικού κοινωνικού ρεύματος. Αυτοί που ψήφισαν τη δεξιά πολυκατοικία το 2007 το έκαναν χωρίς καμία μα καμία αυταπάτη και χωρίς κανένα άγχος για μια “πολιτισμένη” κοινωνία. Αυτό για εμένα είναι η οροφή του ρεύματος, η αλλιώς 3.266.000 ψήφοι. Προχθές, η δεξιά πολυκατοικία έπιασε 2.910.000 ψήφους που δεδομένης της αύξησης της αποχής από το 2007 (τον ιουνη ψήφισαν περίπου 800.000 λιγότεροι άνθρωποι σε σχέση με το 2007) σημαίνει πως λίγο πολύ το αμοραλιστικό μπλόκ εκφράστηκε συσπειρωμένο, αν δεν είχε αύξηση. Λόγω της αποχής έχασε μόλις γύρω στις 350.000 ψήφους, την ίδια στιγμή που η “αριστερή” πολυκατοικία έχασε σχεδόν 600.000 ψήφους.
Στην “αριστερή” πολυκατοικία τώρα, τα σύνολα είναι λίγο πιο απατηλά, καθώς το σύνολο των 3,5 με 4εκ ψηφοφόρων δεν είναι τόσο αριστερό όσο φαίνεται εκ πρώτης όψεως. Διότι τα αποτελέσματα μπλέκονται από το πασοκ, ένα “σοσιαλιστικό” κόμμα το οποίο διατήρησε μια αριστερίζουσα κοινωνικά υπεύθυνη φιλολογία, την ίδια στιγμή που πολιτικά και οικονομικά συγκροτούνταν όλο και πιο σαφώς στο δεξίο σκληρό νεοφιλελεύθερο μπλόκ.
Δεν υπάρχει καλύτερο παράδειγμα από τον ίδιο τον ΓρΑΠ, ο οποίος στα 2 χρόνια που κυβέρνησε ποτέ δεν έχανε την ευκαιρία να τονίζει το αριστερό κοινωνικά ευαίσθητο πρόσωπό του, την ίδια στιγμή που εφάρμοζε τα μνημόνια. Κανονικά στις εκλογές του 2012 θα έπρεπε να προσθέσουμε τα ποσοστά του πασόκ στη δεξιά πολυκατοικία καθώς το μήνυμά του ήταν σκληρά νεοφιλελεύθερο σε αντίθεση με το μήνυμα του 2009. Δεν το έκανα στον αρχικό υπολογισμό, διότι δεν θεωρώ πως όλοι οι ψηφοφόροι του πασόκ ανήκουν σε αυτό το σκληρό δεξί αμοραλιστικό κοινωνικό μέτωπο στο οποίο ανήκει η δεξιά πολυκατοικία. Αν κάτι είναι εμφανές πάντως είναι η επιβεβαίωση πως η άνοδος της αποχής οφείλεται κυρίως σε ψηφοφόρους του πασόκ που με κάποιο τρόπο δεν ήθελαν να εκφραστούν σε αυτές τις εκλογές με κανένα πολιτικό σχηματισμό.
Δεν υπάρχει καλύτερο παράδειγμα από τον ίδιο τον ΓρΑΠ, ο οποίος στα 2 χρόνια που κυβέρνησε ποτέ δεν έχανε την ευκαιρία να τονίζει το αριστερό κοινωνικά ευαίσθητο πρόσωπό του, την ίδια στιγμή που εφάρμοζε τα μνημόνια. Κανονικά στις εκλογές του 2012 θα έπρεπε να προσθέσουμε τα ποσοστά του πασόκ στη δεξιά πολυκατοικία καθώς το μήνυμά του ήταν σκληρά νεοφιλελεύθερο σε αντίθεση με το μήνυμα του 2009. Δεν το έκανα στον αρχικό υπολογισμό, διότι δεν θεωρώ πως όλοι οι ψηφοφόροι του πασόκ ανήκουν σε αυτό το σκληρό δεξί αμοραλιστικό κοινωνικό μέτωπο στο οποίο ανήκει η δεξιά πολυκατοικία. Αν κάτι είναι εμφανές πάντως είναι η επιβεβαίωση πως η άνοδος της αποχής οφείλεται κυρίως σε ψηφοφόρους του πασόκ που με κάποιο τρόπο δεν ήθελαν να εκφραστούν σε αυτές τις εκλογές με κανένα πολιτικό σχηματισμό.
Στην ουσία στην αριστερή πολυκατοικία υπάρχει ένα ικανό κομμάτι ψηφοφόρων που ικανοποιείται ή ανέχεται τα μνημόνια (δηλαδή τις νεοφιλελεύθερες πολιτικές), αλλά είναι αρκετά πολιτισμένο για να μην θέλει και αίμα στους δρόμους. Αυτό το κομμάτι χωρίζεται μεταξύ πασόκ και δημαρ και περιλαμβάνει μέσα και διάφορους ευπρεπείς φιλελεύθερους που παραδόξως για τη συνήθη έκφραση του είδους τους, στα ζόρικα αποφάσισαν πως ο διαφωτισμός έχει μια κάποια ιστορική σημασία για τον κόσμο μας.
Αν λοιπόν μπορούμε να δούμε κάτι, αυτό είναι πως πρακτικά οι εκλογές του ιούνη δεν ήταν τόσο διαφορετικές από του μάη. Μόνο που στις πρώτες οι επιλογές πολώθηκαν στους δύο μονομάχους (νδ και σύριζα), που μάζεψαν τις ψήφους από τις υπόλοιπες εκφάνσεις των μπλοκ τους.
Αν λοιπόν μπορούμε να δούμε κάτι, αυτό είναι πως πρακτικά οι εκλογές του ιούνη δεν ήταν τόσο διαφορετικές από του μάη. Μόνο που στις πρώτες οι επιλογές πολώθηκαν στους δύο μονομάχους (νδ και σύριζα), που μάζεψαν τις ψήφους από τις υπόλοιπες εκφάνσεις των μπλοκ τους.
